Adana FM
Adana FM

DOLAR

17,8830

EURO

18,4346

ALTIN

1.028,85

BIST

2.829,58

Türkiye elektrik faturalarını konuşurken dikkat çeken ihale: Milyarlık hata

Elektrik faturaları milleti perişan ederken, 2.4 milyara malolan Kiğı Barajı, yapılan hatalar nedeniyle tam 20 aydır üretim yapamıyor. iktidarın …

Türkiye elektrik faturalarını konuşurken dikkat çeken ihale: Milyarlık hata
Reklam

Elektrik faturaları milleti perişan ederken, 2.4 milyara malolan Kiğı Barajı, yapılan hatalar nedeniyle tam 20 aydır üretim yapamıyor. iktidarın, hatanın düzeltilmesi işini de, gizli kapaklı ihaleyle, barajı yapan gözde müteahhide verdiği ortaya çıktı. Zarar iki yıldır duran üretimle beraber 1 milyar lirayı bulacak.

İstanbul’un su ihtiyacının karşılanması için milyarlarca lira harcanan ancak yapılan hatalar nedeniyle gövdesinde çatlaklar oluşan Melen’den sonra AKP iktidarında Veysel Eroğlu döneminde yapılan bir baraj yapılan hatalar nedeniyle atıl vaziyette bekliyor.

Kiğı Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nde (HES), 2018’de enerji üretimine başlandı. Proje, dönemin bakanı Veysel Eroğlu’nun açıkladığı rakamla “2.4 katrilyona” yani 2.4 milyar liraya mal oldu. İnşaatı AKP’nin gözde müteahhitlerinden Özaltın yaptı. 

Ancak 11 Haziran 2020’de olan oldu. Kazı şevlerinde kayma meydana geldi. Yani barajın girişinde elektrik santralinin hemen yanında bulunan tesisin üzerine yamaçtaki toprak ve kayaların kaymasını önlemek için yapılan şevler işlevini yerine getirmemişti. Üretim durdu.

SORUMLU KİM?

Sorumlu kimdi, nasıl çözülecekti… İktidara sorulan sorular yanıtsız kaldı. Enerji Bakanı, “Benimle ilgili değil” diyerek soru önergelerini Tarım ve Orman Bakanı ve Ulaştrıma ve Altyapı Bakanı’na yönlendirdi. Onlardan da ses çıkmadı.

GARANTİ KAPSAMINDA DEĞİLMİŞ

Tek açıklama bir bürokrattan geldi:

Tam bir yıl önce Bingöl Valisi başkanlığında yapılan toplantıda DSİ 9. Bölge Müdürü Mahmut Dündar, bir gazetecinin “100 TL’ye alacağınız elektronik bir aletin TSE gereği iki yıl garantisi var, 2,4 milyara mal olan Kiğı Barajı’nın santral şevlerinin yıkılması sonucu 11 aydır enerji üretilmiyor, yüklenici firmanın bu konuda bu yapımdan dolayı bir sorumluluğu yok mu?” şeklinde sorusuna şu cevabı verdi:

“Barajın gövde bölümünün 15 yıllık garantisi var, heyelan nedeniyle çöken santral şevleri, garanti kapsamı dışında” dedi.

SÖZCÜ’nün sorusu üzerine de DSİ’den aynen şöyle bir açıklama yapıldı: “İhmal yok. İhmal olsaydı yeni bir ihale yapılmazdı. Bu doğal olabilecek bir olay. Ciddi bir heyelan geldi. Eğer ihmal olsaydı, bunun belli bir taahhüt süresi var firmanın 15 yıllık taahhüdü var herhangi bir durumda Genel Müdürlük böyle bir şeye izin vermezdi.”

Dolayısıyla projeyi hazırlayan firma, uygulayan müteahhit ya da bu işin sahibi ve denetiminden sorumlu DSİ’nin hiçbir kusuru yoktu.

UZMANLAR: “PROJE VE DENETİM HATASI” 

Uzmanlar ise farklı görüşte. DSİ’de uzun yıllar görev yapan Su Politikaları Derneği Başkanı İnşaat Mühendisi Dursun Yıldız çok net konuştu: “Şev kayması doğal bir afet değildir. Şev durup dururken kaymaz. Proje ve denetim hatasıdır.”

Yıldız şöyle açıkladı:

“Proje hazırlanırken şevin hangi eğimde açılıp güvenli bir şekilde nasıl duracağı hesaplanır. Buna şev stabilite hesabı yapılır. Sonra uygulamaya geçilir. Uygulamada toprağın kendisini tutma özelliği yanlış hesaplandıysa o şevler yatırılır. Bu süreçlerde sorun yaşanırsa şev kayar bu da doğal afet sayılamaz.

Bu süreçte iki sorumluluk vardı. Birincisi projenin altına imzasını atan kimse sorumlu odur. İkincisi, uygulamada ortaya çıkan sorunları müteahhitle, idare birlikte ele alıp riskli ortamlar için değerlendirmeler yapar.”

95 MİLYON, 179.9 MİLYON OLDU 

9. Bölge Müdürü geçtiğimiz yıl valilikteki toplantıda o soruya cevap verirken cümlesini şöyle tamamlamıştı:

“İşin sahibi Elektrik Üretim A.Ş.’dir. Sahada yapılan çalışmalar tamamlandı, işin projesi yapılıyor, 95 milyonluk bir bütçesi onaylandı, bir aya kadar ihale aşamasına gelmesini bekliyoruz.”

İşte o ihalenin bir yıl sonra 10 Ocak 2022 günü gizli kapaklı yapıldığı ortaya çıktı. Ama rakam 95 milyondan tam 179.9 milyon liraya fırladı.

GİZLİ KAPAKLI İHALEYLE AYNI MÜTEAHHİDE VERİLDİ

“Bingöl Kiğı Barajı ve HES Tesisleri Santral Kazı Şevlerinde Oluşan Kaymaların Önlenmesi İnşaatı” ihalesi Kimseye duyurulmadan yapıldı. İhale özel olarak davet edilen Özaltın’a 179.9 milyon TL’ye verildi. Barajı da, AKP iktidarının gözde müteahhitlerinden Özaltın yapmıştı. Özaltın’a 2.4 milyar TL ödenmişti.

Yani milletin 179.9 milyon lirası daha, projeyi hazırlayan firmanın ya da müteahhidin ya da işi denetlemekle sorumlu DSİ bürokratlarının yanlışı nedeniyle oluşan zararı düzeltmesi için gözde müteahhide aktarılacak. 

İhale sözleşmesi DSİ ile Özaltın arasında 10 Şubat günü imzalandı. buna göre 25 Şubat’ta başlayacak çalışma 350 gün sürecek ve 10 Şubat 2023’te tamamlanacak.

 

SINIFINDA 4’ÜNCÜ: Kiğı Barajı 175 metre yüksekliğiyle Türkiye’de kendi sınıfında dördüncü, bütün barajlar içinde ise sekizinci sırada yer alıyor. 140 megavat kurulu güce sahip, yılda 450 milyon kilovat saat enerji üretim kapasitesi bulunan Kiğı Barajı ve HES, ürettiği enerjiyle 200 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek.

ZARAR 1 MİLYAR LİRAYI BULACAK

Kiğılı’da tam 20 aydır elektrik üretilemiyor. Veysel Eroğlu’nun ekonomiye yıllık 300 milyon lira katkı sağlayacağını söylediği tesiste, üretimden kaynaklanan kayıp kaba bir hesapla o günkü rakamlara göre en az 500 milyon lirayı buldu. İnşaat nedeniyle bir yıl daha yani 300 milyon liralık üretim yapılamayacak. Böylece hatanın düzeltilmesi için 179.9 milyon TL ve üretimden kaynaklanan yaklaşık 800 milyon TL zararın toplamı 1 milyar lirayı bulacak.

AYNI MÜTEAHHİDİN AYNI BÖLGEDE YAPTIĞI YOL DA ÇÖKTÜ

Özaltın tarafından yine Bingöl Kiğı’da yapılan karayolunun da çöktüğü ve yolun yeniden yapım işinin de aynı firmaya verildiği iddia edildi. 

Saadet Partisi Konya Milletvekili Abdulkadir Karaduman, barajdaki sorunlar ve Kiğı-Yedisu yolu ile ilgili meclise soru önergesi vererek, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez tarafından cevaplandırılmasını istedi.

Baraj çalışması devam ederken aynı bölgede 2012 yılında Kığı-Yedisu Yolu ihalesi de aynı firmaya 370 trilyona  (370 milyon TL) verildi. Yol için 8 Nisan 2021 tarihine kadar 669 milyon lira harcanmış olmasına rağmen yapımı tamamlanmadı ve aynı firmaya tekrar 745 milyon liraya davet usulü ile verildi.

Bu bağlamda; Üretimin durdurulduğu HES, 19 aydır neden yapılmadı? Yapılan inşaat çalışmasının garantisi yok mu?  Yol üzerindeki heyelan neden daha önce tespit edilmedi? Milletin kaynaklarının boşa harcanmasının sorumlusu kimlerdir? diye sordu.