Avrupa’da çocuklar için sosyal medya freni

Avrupa genelinde çocuk ve gençlerin sosyal medya platformlarında kontrolsüz biçimde vakit geçirmesinin yol açtığı riskler, yeni yasal düzenlemeleri beraberinde getiriyor. Avrupa Birliği (AB) kurumları ve üye ülkeler, yaş sınırı ve ebeveyn denetimini esas alan uygulamalar üzerinde yoğunlaşıyor.

DİJİTAL RİSKLER, DÜZENLEMELERİ TETİKLEDİ

Çevrim içi geçirilen sürenin artmasıyla birlikte algı manipülasyonu, dezenformasyon, nefret söylemi, kişisel verilerin ihlali ve dolandırıcılık gibi suçlar daha görünür hale geldi. Dijital zorbalık ve uygunsuz içeriklere maruz kalma riski ise çocukları, sosyal medya kullanıcıları arasında en kırılgan grup haline getiriyor.

Bu tablo karşısında hem ulusal hükümetler hem de uluslararası kurumlar, sosyal medya şirketlerine yönelik daha sıkı kurallar getirmeye hazırlanıyor.

AB Komisyonu’ndan “uyumlu yaklaşım” vurgusu

AB KOMİSYONU’NDAN “UYUMLU YAKLAŞIM” VURGUSU

AB Komisyonu, İspanya’nın 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirme planı gibi ulusal girişimlere olumlu yaklaşıyor. Komisyon, Birlik genelinde yaş doğrulama mekanizmalarının geliştirilmesi için üye ülkelerle birlikte “uyumlu bir yaklaşım” oluşturma hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.

AP’DEN 16 YAŞ SINIRI ÇAĞRISI

Avrupa Parlamentosu (AP), çocukların sosyal medya kullanımına Birlik genelinde 16 yaş sınırı getirilmesini tavsiye eden raporu kabul etti. Raporda, 13-16 yaş aralığındaki çocukların ise platformlara yalnızca ebeveyn izniyle erişebilmesi önerildi.

Metinde ayrıca, yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi, platformların çocuklara uygun ve güvenli tasarım ilkeleriyle hizmet sunması gerektiği vurgulandı. Çocukların fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkileyen, bağımlılığı artıran manipülatif dijital stratejilere karşı daha güçlü önlemler alınması istendi.

ÜYE ÜLKELERDE FARKLI UYGULAMALAR

AB ülkelerinde sosyal medya düzenlemeleri ülkeden ülkeye değişiklik gösteriyor.

Yunanistan’da 15 yaş altına ebeveyn kontrolü getiren “Kids Wallet” uygulaması yürürlükte.

Danimarka, 13 yaş altına sosyal medya yasağı, 13-15 yaş grubuna ise ebeveyn izni şartı üzerinde uzlaştı.

Fransa’da Ulusal Meclis, 15 yaş altına sosyal medya yasağı öngören tasarıyı kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un desteklediği düzenlemenin yeni eğitim yılında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Almanya ve İtalya’da çocukların sosyal medya kullanımında ebeveyn izni şartı uygulanıyor.

Avusturya, Slovenya, Norveç ve Çekya da benzer yasaklar için hazırlık yapıyor.

Belçika’da okullarda cep telefonu yasağı yürürlükte, sosyal medya yaş sınırı tartışmaları sürüyor.

İSPANYA’DA SERT SÖYLEM, KÜRESEL TARTIŞMA

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in sosyal medyaya 16 yaş sınırı getirme planı, uluslararası tartışmaları da beraberinde getirdi. Sosyal medyayı “Vahşi Batı”ya benzeten Sanchez, algoritma manipülasyonu ve çocukları hedef alan suçlara karşı daha sert yaptırımlar uygulanacağını açıkladı.

Bu çıkış, X ve SpaceX’in sahibi Elon Musk ile Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’un sert eleştirilerine neden oldu. Sanchez ise eleştirilere, “Tekno-oligarklar rahatsız oluyorsa doğru yoldayız” sözleriyle yanıt verdi.

“DAHA GÜÇLÜ DÜZENLEMELERE İHTİYAÇ VAR”

AP milletvekili Barry Andrews, sosyal medyanın çocuklar üzerinde ciddi zararlar doğurabildiğini belirterek hem AB hem de ulusal düzeyde çok daha güçlü düzenlemelerin gerekli olduğunu vurguladı. Andrews, Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) daha kararlı şekilde uygulanması ve kurallara uymayan platformlara ağır yaptırımlar getirilmesi çağrısında bulundu.